Donald Trump is ervan overtuigd dat zijn 80e verjaardag, zondag, opgesierd zal worden met een deal, maar Iran wil dat feestje mogelijk toch nog verstoren. Het zegt nog niet helemaal klaar te zijn om zijn digitale krabbel te zetten, al wijst bijna alles erop dat het de laatste stuiptrekkingen betreft.
De echte problemen komen pas als de onderhandelingen beginnen over een definitieve deal. Iran hoeft geen concessies te doenHet radicale regime in Iran ligt , zonder werkelijke pijnlijke concessies te hoeven doen, al onder vuur van hardliners, die het akkoord als een overgave aan de Amerikanen zien.
Tegelijkertijd is ook Israël, op z’n zachtst gezegd, geen fan van de huidige ontwikkelingen. Premier Netanyahu roept waarschijnlijk zondagavond zijn kernkabinet bijeen om zich te buigen over de deal, die volgens verschillende functionarissen niet de veiligheidsbelangen van Israël in acht neemt. „De Iraniërs stemmen er niet voor niets mee in”, aldus een van hen.De precieze tekst is nog onbekend, maar duidelijk is al wel dat Teheran op dit moment nog geen concessies hoeft te doen wat betreft zijn nucleaire programma.
Daarover moet in de komende maanden onderhandeld gaan worden. Er zijn onder meer grote zorgen over Irans voorraad hoogverrijkt uranium, die in principe goed is voor meer dan tien kernwapens. Nucleaire voorraad Iran„Op het juiste moment, wanneer alles weer rustig is, zullen we naar binnen gaan en de nucleaire stof ophalen, die diep begraven ligt onder de machtige, verzonken granieten bergen,” aldus Trump in een bericht op sociale media.
Amerika dropte een jaar geleden bunkerbusters op Irans belangrijkste faciliteiten en de aanname is dat sindsdien de toegang tot de voorraad grotendeels is versperd. Dat kan echter ook negatief uitpakken in het toekomstige overleg. CNN meldde dit weekeinde dat Iran onlangs tunnels had opgeblazen en mijnen had gelegd bij de ondergrondse faciliteit in Isfahan.
Dat zou niet alleen een eventuele grondoperatie van de Amerikanen om de nucleaire voorraad veilig te stellen flink bemoeilijken, maar de Iraniërs tijdens de onderhandelingen ook het mogelijke excuus geven dat zij zelf niet bij het levensgevaarlijke spul kunnen komen.
Dat is precies waar men zich in Israël grote zorgen over maakt. Het Iraanse regime heeft tijdrekken tot een kunst verheven en de Joodse staat is bang dat er, zonder een directe militaire dreiging, geen bevredigend akkoord zal uitrollen. Trump zei het zelf in het verleden ook: „Iran heeft nog nooit een oorlog gewonnen, maar ook nog nooit een onderhandeling verloren.” Straat van Hormuz geopendVolgens het interim-akkoord, waarvan ook bemiddelaars Pakistan en Qatar denken dat het op korte termijn gesloten zal worden, zal direct de Straat van Hormuz worden geopend en zullen de Verenigde Staten hun blokkade van Iraanse havens opheffen.
Ook zullen er hoogstwaarschijnlijk miljarden richting Iran stromen, vanwege een tijdelijke opheffing van sancties of het vrijmaken van bevroren tegoeden. Over de precieze bedragen zou nog enige onenigheid zijn, waarschijnlijk de reden dat Teheran op dit moment nog niet zijn krabbel zet.
Vanaf het moment dat Iran dat wel doet, zijn er twee maanden (en een potentiële verlenging) om tot een definitief akkoord te komen. Daarbij is het zeer de vraag of oorspronkelijke Amerikaanse eisen, zoals de beperking van het raketarsenaal van Iran en diens steun aan terreurorganisaties, überhaupt aan bod zullen komen.
Er doemen meer problemen op. Zo zei buitenlandminister Araghchi zaterdag dat de Straat van Hormuz onder Iraanse (en Omaanse) soevereiniteit zal vallen en dat het land van plan is ’servicekosten’ in rekening te gaan brengen. Dat is officieel geen tol, maar druist wel in tegen de Amerikaanse eis van vrij scheepvaartverkeer.
Ook wil Iran dat er een aparte regeling komt voor militaire vaartuigen. Een staakt-het-vuren in Libanon maakt hoogstwaarschijnlijk ook deel uit van het akkoord. Gezien de spanningen tussen Israël Hezbollah zal een escalatie, met mogelijk grote gevolgen voor het overleg tussen de VS en Iran, voortdurend op de loer blijven liggen.
